Bạn có tin chỉ với một chiếc điện thoại, bạn có thể thực hiện mọi giao dịch tài chính – từ thanh toán, gửi tiết kiệm, vay vốn, đầu tư đến mua bảo hiểm hay thậm chí quản lý chi tiêu trong tích tắc? Nếu như mấy năm trước, điều này còn nghe như câu chuyện viễn tưởng, thì ngày hôm nay, nó đã thành sự thật với sự xuất hiện của những “siêu ứng dụng tài chính”. Nhưng liệu bạn có biết, đằng sau sự tiện lợi như phép màu này, còn có những bí mật đáng kinh ngạc đang thay đổi cả cuộc chơi tài chính toàn cầu? Và người hiểu sớm chính là người chiếm lợi thế!
Siêu ứng dụng tài chính – hay còn gọi là “Super App” – đã bắt đầu tạo ra làn sóng tại châu Á và đang len lỏi vào từng ngóc ngách đời sống tài chính của người trẻ Việt Nam. Hãy cùng nhìn lại điểm khởi đầu: Từ những chiếc ví điện tử đầu tiên đơn giản như MoMo, ZaloPay, ViettelPay chủ yếu giúp thanh toán nhanh gọn, chuyển tiền thuận tiện… đến ngày nay, một người dùng trẻ tuổi có thể lướt trang chủ ứng dụng này và bắt gặp cả chục dịch vụ: nạp tiền điện thoại, đặt vé máy bay, thanh toán hóa đơn điện – nước, đầu tư chứng chỉ quỹ, vay tiêu dùng, mua bảo hiểm, thậm chí đặt lịch khám bệnh hay đặt nhà hàng. Mọi hoạt động tài chính, tiêu dùng đã gói gọn trong một ứng dụng trên smartphone!
Điều gì đứng sau thành công này? Trước hết là sự hợp tác đa chiều giữa các tổ chức tài chính truyền thống – ngân hàng, công ty bảo hiểm, quỹ đầu tư – và các hãng công nghệ tài chính (Fintech). Họ liên kết dữ liệu, chia sẻ nền tảng, sáng tạo sản phẩm, gom góp lượng người dùng “khổng lồ”. Tiếp theo là sự thay đổi thói quen tiêu dùng: Phần lớn người trẻ thích mọi thứ nhanh, minh bạch, thuận tiện; không muốn xếp hàng giao dịch, ngại thủ tục giấy tờ phức tạp. Với sự bùng nổ của Internet, smartphone giá rẻ, và mạng xã hội, thói quen quản lý tài chính cá nhân của thế hệ mới đã dịch chuyển hoàn toàn sang môi trường số.
Hãy thử tưởng tượng: Bạn vừa chuyển tiền cho bạn bè, vừa mua bảo hiểm du lịch, vừa mua cổ phiếu lướt sóng, vừa đóng học phí cho con chỉ qua vài thao tác chạm. Dữ liệu mua sắm, chi tiêu, điểm tín dụng, mục tiêu tài chính… được tổng hợp thông minh, đưa ra gợi ý hoặc ưu đãi cá nhân hóa. Và đó không còn là tương lai xa xôi – nó đang diễn ra hàng ngày trên từng chiếc smartphone!
Tuy nhiên, phía sau làn sóng siêu ứng dụng này cũng có những “vùng tối”. Khi tất cả hoạt động tài chính của bạn gói gọn lại trong một siêu ứng dụng, dữ liệu cá nhân, thông tin tài khoản, lịch sử giao dịch đều dễ dàng bị theo dõi, tổng hợp và thậm chí bị khai thác cho các mục đích khác. Điều gì sẽ xảy ra nếu một siêu ứng dụng bị hack hoặc ngừng hoạt động đột ngột? Khả năng bị lừa đảo, lộ dữ liệu cá nhân, thao túng thói quen tài chính là không thể xem nhẹ. Một siêu ứng dụng có thể “đọc vị” hành vi tiêu dùng, đoán trước nhu cầu, thậm chí thao túng bạn “mua nhiều hơn”, vay nhanh hơn với những khoản tài chính dễ dàng, dẫn đến nguy cơ “nghiện tiêu dùng”, bẫy tín dụng. Vậy, ai kiểm soát dữ liệu của bạn? Bạn có thực sự làm chủ tài sản trong thế giới siêu ứng dụng?
Tại Việt Nam, với gần 76% dân số sử dụng Internet, gần 75 triệu thuê bao di động và 20 triệu tài khoản ví điện tử, tương lai “mọi dịch vụ trong một ứng dụng” không còn xa. Chúng ta chứng kiến sự bùng nổ của MoMo, ZaloPay, VNPay, ShopeePay… liên tục mở rộng chức năng: ngoài thanh toán còn có đầu tư, đặt vé, vay vốn. Các ngân hàng số như Timo, TNEX, Cake cũng đang bước vào cuộc đua “siêu ứng dụng”. Cạnh tranh ngày càng khốc liệt, lợi ích dành cho người dùng càng lớn: Phí giao dịch rẻ, chuyển tiền – thanh toán tức thời, dịch vụ đa dạng, ưu đãi cá nhân hóa dựa trên dữ liệu tiêu dùng. Bạn hoàn toàn có thể “sống số” mà không cần đến ngân hàng truyền thống.
Nhưng trong mỗi cơ hội luôn tồn tại những thách thức, và trách nhiệm để sử dụng hiệu quả các “siêu ứng dụng tài chính” vẫn thuộc về chính chúng ta. Hãy làm chủ kiến thức tài chính cá nhân, chủ động kiểm soát quyền riêng tư dữ liệu, lựa chọn nhà cung cấp đáng tin cậy. Đừng vì những tiện ích nhất thời mà đánh đổi thông tin, quyền quyết định tài sản của mình. Tương lai tài chính là của bạn – nhưng phải là tương lai mà bạn kiểm soát, không phải bị điều khiển!
Vậy bạn nghĩ sao về những chiếc ví điện tử và “siêu ứng dụng” đang làm thay đổi thói quen tài chính của chúng ta hằng ngày? Nếu bạn chỉ còn một ứng dụng duy nhất để quản lý toàn bộ tài sản, bạn sẽ chọn ứng dụng nào? Và liệu tương lai chúng ta có thực sự cần đến ngân hàng vật lý nữa không?
Hãy cùng comment ý kiến bên dưới, chia sẻ câu chuyện tài chính cá nhân của bạn, và đừng quên theo dõi kênh để đón xem tập tiếp theo của “Tương Lai Tài Chính – Đón Đầu Cuộc Chơi”, nơi chúng tôi sẽ tiết lộ những xu thế đầu tư mới hứa hẹn bùng nổ trong kỷ nguyên siêu ứng dụng số!
