Bạn có thể tưởng tượng chỉ trong 48 giờ, một “quỹ gia đình” bí mật có thể thổi bay hàng chục tỷ đô la khỏi thị trường tài chính toàn cầu? Một ông trùm với cái tên mà thậm chí nhiều người trong phố Wall cũng còn phải nghĩ lại: Bill Hwang, đã khiến các ngân hàng lớn nhất thế giới phải nhận những cú đấm choáng váng, để lại sau lưng một vụ nổ tài chính im lặng nhưng rung chuyển cả phố Wall. Bạn đã từng nghe về Archegos – “con cọp giấy” đã khiến hệ thống ngân hàng quốc tế chao đảo như thế nào chưa? Ngay bây giờ, chuẩn bị khám phá mặt tối của đòn bẩy tài chính qua “chiến dịch đánh úp” kinh điển này!
Bối cảnh của “cuộc chơi tỷ đô” bắt đầu từ một cái tên hầu như vô danh với công chúng – Archegos Capital Management, một quỹ gia đình do Bill Hwang điều hành. Ông không phải là siêu sao truyền thông nhưng lại nổi danh trong giới đầu cơ bằng… sự bí ẩn và những chiến lược tàn nhẫn. Sau khi bị cấm giao dịch bởi những bê bối trước đó, tưởng chừng như Bill Hwang sẽ dừng lại. Nhưng với khoản vốn gia đình ban đầu, ông xây dựng Archegos thành một “vị vua không ngai”, âm thầm kiểm soát hàng tỷ USD tài sản bằng cách sử dụng sản phẩm phái sinh ở quy mô không ai ngờ tới.
Thay vì đầu tư trực tiếp vào cổ phiếu, Archegos sử dụng các hợp đồng hoán đổi (total return swap) với sự hợp tác… hay nói đúng hơn là tiếp tay, của những ngân hàng hàng đầu như Credit Suisse, Nomura, Morgan Stanley và nhiều cái tên cỡ bự khác. Những hợp đồng này cho phép Hwang nhân sức mạnh tài chính lên gấp 5, thậm chí gấp 10 lần thực lực, mà không ai ngoài vòng nội bộ các ngân hàng biết về quy mô thực sự số cổ phiếu ông ta kiểm soát. Trên bề nổi, Archegos chỉ là một “quỹ gia đình nhỏ”, nhưng thực chất là con cá mập ẩn mình đang vẽ ra các vị thế tỷ đô trên những cổ phiếu như ViacomCBS, Discovery, Baidu, GSX hay Tencent Music – các mã với mức biến động khủng khiếp.
Sự nguy hiểm đến từ việc các ngân hàng đối tác đều tin rằng khoản rủi ro mà họ đang ôm là… nhỏ vì Archegos dùng sản phẩm phái sinh, không phải vay mượn trực tiếp. Nhưng thực chất, họ đang đẩy cho nhau một quả bom hẹn giờ. Khi thị trường đảo chiều đầu năm 2021, giá cổ phiếu ViacomCBS cùng loạt mã chủ chốt của Archegos sụt giảm mạnh đúng lúc ngân hàng yêu cầu ký quỹ bổ sung. Nhưng Archegos không còn khả năng trả. Chỉ trong hai ngày, các ngân hàng buộc phải bán tháo hàng chục tỷ USD cổ phiếu thế chấp cùng lúc, gây ra một làn sóng bán tháo hỗn loạn. Credit Suisse mất hơn 5,5 tỷ USD, Nomura hơn 2 tỷ USD, Morgan Stanley, UBS, Deutsche Bank – gần như không ai thoát khỏi cơn địa chấn này!
Hãy thử hình dung: một “quỹ gia đình” mà tổng tài sản chưa đến 10 tỷ USD, thông qua đòn bẩy đã tạo ra sức mua hơn 100 tỷ USD trên thị trường chứng khoán! Khi mọi thứ sụp đổ, toàn bộ hệ thống ngân hàng quốc tế mới vỡ lẽ rằng họ đã đặt niềm tin, đồng thời đánh cược cả uy tín vào một kế hoạch tài chính đầy rủi ro không kiểm soát. Vụ nổ này bộc lộ điểm yếu chết người của thị trường tài chính hiện đại: các kênh báo cáo và kiểm soát rủi ro của những “ông lớn” có thể không hề nhìn ra ai là “kẻ đang đầu cơ thật sự” phía sau những hợp đồng hoán đổi. Mỗi ngân hàng nghĩ rằng họ là đối tác duy nhất, không ai ngờ Archegos đã cùng lúc bắt tay với hàng loạt định chế khác, dùng chính “cơ bắp” các ngân hàng để phóng đại sức mạnh vượt xa khả năng kiểm soát – cho đến khi mọi thứ gãy đổ trong chớp mắt.
Ở góc nhìn thực tế, bài học về Archegos gần như “vỡ lòng” cho cả các ngân hàng và nhà đầu tư cá nhân: Hệ thống tưởng rằng mình an toàn nhất, hóa ra lại vẫn tồn tại những lỗ hổng kinh hoàng chỉ vì sự chủ quan, tin tưởng vào những “tấm áo choàng” tài chính phức tạp. Với nhà đầu tư Việt Nam, Archegos cho thấy hai điều: Một – dòng tiền lớn trên thị trường tài chính quốc tế đôi khi lại đến từ những cá nhân, tổ chức nhỏ bé nhưng sử dụng đòn bẩy cực lớn. Hai – mọi sản phẩm phái sinh, mọi hình thức vay mượn đều ẩn chứa rủi ro domino, và khi một mắt xích đứt gãy, hậu quả không chỉ dừng lại ở một công ty, một cá nhân, mà lan tới cả hệ thống. Dù bạn là nhà đầu tư chuyên nghiệp hay chỉ là người mới bước chân vào tài chính, hãy luôn cảnh giác trước “ma trận” đòn bẩy và sự hào nhoáng của các công cụ đầu tư – vì mặt nước càng trong, cá càng khó lường!
Và bạn nghĩ sao? Nếu một “quỹ gia đình” không tên tuổi ở Mỹ có thể làm chao đảo cả các ngân hàng toàn cầu, vậy liệu còn những quả bom hẹn giờ tài chính nào đang được giấu kín dưới lớp băng yên ả của thị trường? Hãy để lại bình luận chia sẻ quan điểm của bạn về vụ nổ Archegos và liệu chúng ta có nên dè chừng với các “cái bóng” tài chính trong tương lai hay không. Đừng quên theo dõi kênh để không bỏ lỡ những bí mật tài chính tiếp theo trong series “Những vụ nổ im lặng làm chấn động thế giới” – nơi mọi câu chuyện đều có thể thay đổi cách bạn nhìn về tiền bạc và thị trường!
