Bạn có từng tự hỏi tại sao mỗi lần kinh tế bất ổn, giá vàng lại tăng vọt? Có phải các “ông lớn” tài chính đang nắm giữ bí mật gì với những két vàng khổng lồ, hay chính những đồng tiền giấy mà chúng ta vẫn tiêu hàng ngày mới là thứ dễ bốc hơi giá trị? Trong khi bạn đang nghe podcast này, rất có thể đâu đó tỷ giá vàng lại vừa lập đỉnh mới, còn giá trị đồng tiền trong ví bạn… đang âm thầm rơi xuống. Hãy cùng bóc tách một trong những chủ đề gây tranh cãi và hấp dẫn nhất: Vàng và lạm phát – tại sao vàng lại được gọi là tấm khiên chống mất giá tiền tệ?
Hãy nhìn về lịch sử: từ thời Ai Cập cổ đại, vàng đã gắn liền với quyền lực, của cải và sự ổn định. Khi các cuộc đại lạm phát như ở Đức những năm 1920 hay Zimbabwe đầu thế kỉ 21 xảy ra, vàng luôn là thứ được người dân đổ xô tìm kiếm. Hơn một thế kỷ trước, thế giới dựa vào “Tiêu chuẩn vàng” để bảo đảm giá trị đồng tiền, nhưng rồi các Ngân hàng Trung ương bất ngờ chuyển sang chính sách tiền giấy không có tài sản bảo chứng. Nỗi lo mất giá đồng tiền, đặc biệt khi máy in tiền chạy không ngừng, lại bùng phát. Và lần nào cũng vậy, vàng lại trở thành nơi trú ẩn an toàn mỗi khi cơn sóng lạm phát nổi lên.
Vậy vì sao vàng lại trở thành phòng tuyến chống lạm phát hữu hiệu? Hãy tưởng tượng thế này: tiền giấy như một chiếc vé rạp xiếc, càng in nhiều thì càng mất giá trị. Trong khi đó, vàng giống như một hòn đá quý hiếm, không thể tạo ra thêm tùy ý. Khi lạm phát xảy ra – nghĩa là giá cả hàng hóa leo thang, tiền mất giá – thì giá trị nội tại của vàng ngày càng phát huy. Hàng decane nghiên cứu chỉ ra, trong các giai đoạn lạm phát cao tại Mỹ, vàng luôn tăng giá mạnh mẽ, trong khi sức mua của đồng USD sụt giảm. Các Ngân hàng Trung ương lớn như FED, ECB vẫn liên tục dự trữ vàng, coi đó là “vắc-xin” chống lại rủi ro khủng hoảng tiền tệ. Thậm chí, nhiều tỉ phú thành công như Ray Dalio, Warren Buffett cũng không thể “quay lưng” hoàn toàn với vàng trong danh mục đầu tư của mình.
Tuy nhiên, cũng có những ý kiến phản biện: Nếu vàng là “tấm khiên” tuyệt đối, tại sao có những giai đoạn giá vàng lại đi ngang, thậm chí sụt giảm khi lạm phát tăng? Thực tế, thị trường vàng còn bị ảnh hưởng bởi tâm lý, lãi suất và cả chính sách tiền tệ. Nhưng về dài hạn, lịch sử chứng minh vàng vẫn là nơi trú ẩn an toàn mỗi khi đồng tiền mất giá trị gốc. Trong đại dịch Covid-19, khi các quốc gia đua nhau tung gói kích thích tài chính khổng lồ, giá vàng tiếp tục lập kỷ lục mới – một kịch bản lặp lại sau các cuộc khủng hoảng lớn.
Gắn với thực tế Việt Nam, bạn hãy thử nhớ lại giai đoạn lạm phát năm 2007-2008: VN-Index rơi tự do, giá vàng lại bứt phá lập đỉnh, người người đổ xô đi mua vàng dù giá vàng tăng gần gấp đôi chỉ trong 2 năm. Hay ngay cả hiện tại, trước lo ngại về sức ép tăng giá và biến động tỷ giá, vàng vẫn là lựa chọn số một của không ít nhà đầu tư nhỏ lẻ và cá nhân mong muốn bảo toàn tài sản. Nhất là khi gửi tiết kiệm lãi suất thấp, chứng khoán chưa ổn định, thì tích trữ vàng vẫn là “chiếc phao” vượt qua sóng gió lạm phát. Song cũng cần cảnh giác: giá vàng biến động mạnh, lệ phí mua bán cao, và không phải ai cũng có đủ “yếu bóng vía” để nắm giữ vàng qua các chu kỳ thị trường. Việc phân bổ một phần tài sản vào vàng – không quá lớn, không quá nhỏ – mới là chiến lược thận trọng.
Vậy theo bạn, liệu vàng có còn là “tấm khiên” chống lạm phát tối ưu trong thế kỷ số hóa? Bạn sẽ chọn nắm giữ vàng vật chất, mua vàng online, hay đầu tư qua các quỹ ETF vàng? Hãy chia sẻ ý kiến và những trải nghiệm của bạn trong phần bình luận, và đừng quên theo dõi kênh để khám phá những bí mật tài chính thú vị khác trong các tập tiếp theo. Trong tập sau, chúng ta sẽ giải mã: Liệu có “bong bóng” giá vàng không, và khi nào nhà đầu tư nên bán vàng? Đừng bỏ lỡ nhé!
