Nghị quyết số 68-NQ/TW: Chính sách “chưa từng có” cho kinh tế tư nhân

Khu vực kinh tế tư nhân sau gần 40 năm đổi mới đã trở thành một trụ cột của nền kinh tế Việt Nam, song vẫn tồn tại nhiều “nút thắt” cố hữu kìm hãm sự phát triển. Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị được xem là bước đột phá, mở khóa các điểm nghẽn, tạo bệ phóng chính sách chưa từng có nhằm thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới.

Nghị quyết số 68-NQ/TW thể hiện cam kết hành động quyết liệt, toàn diện và đồng bộ của Đảng và Nhà nước về cải cách thể chế, nguồn lực và công nghệ, với niềm tin khu vực tư nhân có thể trở thành động lực tăng trưởng hàng đầu của nền kinh tế.

Đổi mới tư duy, cải cách sâu rộng

Nghị quyết khẳng định kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia, thay vì chỉ là “thành phần bổ trợ” như trước đây. Thông điệp này được quán triệt từ Trung ương đến địa phương, xóa bỏ định kiến đối với khu vực tư nhân; doanh nghiệp và doanh nhân được tôn vinh là “chiến sĩ” kinh tế.

Nhà nước chuyển hẳn sang vai trò kiến tạo, phục vụ, chấm dứt các can thiệp hành chính tùy tiện và xử lý nghiêm các hành vi nhũng nhiễu, qua đó củng cố niềm tin giữa chính quyền và doanh nghiệp.

Nghị quyết đề ra chương trình cải cách thể chế sâu rộng, được ví như một cuộc cách mạng về môi trường kinh doanh. Tư duy “không quản được thì cấm” và cơ chế “xin – cho” bị xóa bỏ. Thay vào đó, nguyên tắc thị trường được đề cao: doanh nghiệp được tự do kinh doanh mọi ngành nghề mà pháp luật không cấm, mọi hạn chế phải có căn cứ pháp lý rõ ràng. Hệ thống pháp luật sẽ minh bạch, ổn định, bảo vệ quyền tài sản và cạnh tranh bình đẳng cho khu vực tư nhân.

Đặc biệt, ngay trong năm 2025, mục tiêu cắt giảm tối thiểu 30% thời gian thủ tục, 30% chi phí tuân thủ và 30% điều kiện kinh doanh sẽ được thực hiện, tạo bước đột phá cho doanh nghiệp. Đồng thời, chính phủ điện tử và ứng dụng công nghệ số được đẩy mạnh, giúp thủ tục nhanh gọn, chi phí thấp, loại bỏ cơ hội nhũng nhiễu.

Gỡ vướng mắc đất đai, vốn, nhân lực; thúc đẩy khoa học, công nghệ

Nghị quyết số 68-NQ/TW tập trung giải quyết những khó khăn cố hữu của doanh nghiệp tư nhân trong tiếp cận đất đai, vốn và nhân lực. Nhà nước sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia liên thông, công khai để doanh nghiệp dễ tra cứu quỹ đất, rút ngắn thời gian giao đất, cấp phép sử dụng. Chính sách xem xét giảm ít nhất 30% tiền thuê đất trong 5 năm đầu cho dự án đầu tư mới giúp giảm chi phí đầu vào.

Về vốn, các quỹ đầu tư khởi nghiệp, quỹ bảo lãnh tín dụng và nhiều kênh huy động khác sẽ được phát triển để doanh nghiệp dễ tiếp cận nguồn vốn. Song song đó, chương trình đào tạo quy mô lớn sẽ nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Kinh tế tư nhân được kỳ vọng trở thành đầu tàu của đổi mới sáng tạo quốc gia. Nghị quyết nhấn mạnh khu vực này phải là lực lượng tiên phong trong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nhà nước sẽ ban hành chính sách đột phá thu hút doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ cao, kinh tế số, năng lượng xanh, dành ưu đãi đặc biệt về thuế và đất đai cho các dự án R&D, đổi mới sáng tạo.

Mục tiêu đến năm 2030, trình độ công nghệ và đổi mới của Việt Nam thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu ASEAN, năng suất lao động khu vực tư nhân tăng 8,5 – 9,5%/năm. Với những chính sách này, một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo do tư nhân dẫn dắt sẽ hình thành, thúc đẩy tăng trưởng bền vững trong kỷ nguyên số.

Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ; hình thành doanh nghiệp tầm cỡ quốc tế

Nghị quyết số 68-NQ/TW thúc đẩy liên kết chặt chẽ giữa kinh tế tư nhân với khu vực công và doanh nghiệp FDI theo nguyên tắc cùng thắng. Tư nhân được tạo điều kiện tham gia các dự án quan trọng quốc gia, mở rộng hợp tác công – tư (PPP) để huy động hiệu quả nguồn lực xã hội cho các dự án lớn, qua đó giúp doanh nghiệp tư nhân trưởng thành.

Doanh nghiệp FDI và Nhà nước tăng cường gắn kết với các nhà cung ứng trong nước, hỗ trợ doanh nghiệp nội địa tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, tiếp nhận chuyển giao công nghệ và nâng cao giá trị gia tăng.

Một mục tiêu quan trọng của Nghị quyết là phát triển các doanh nghiệp tư nhân tầm cỡ khu vực và quốc tế. Phấn đấu đến năm 2030 có ít nhất 20 doanh nghiệp tư nhân tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Để đạt mục tiêu này, Nhà nước sẽ có chính sách đặc thù hỗ trợ các doanh nghiệp đầu ngành mở rộng quy mô, vươn ra thị trường thế giới (ưu đãi về vốn, đất đai, nhân lực cho các dự án chiến lược).

Đồng thời, xây dựng thương hiệu quốc gia cho sản phẩm và doanh nghiệp Việt, giúp công ty tư nhân quảng bá và thâm nhập thị trường quốc tế. Nhờ môi trường thuận lợi, kỳ vọng xuất hiện nhiều doanh nghiệp tư nhân tầm cỡ quốc tế trong tương lai. Những tập đoàn tư nhân lớn này không chỉ đóng góp lớn cho GDP, ngân sách, mà còn dẫn dắt các doanh nghiệp nhỏ hơn cùng phát triển, tạo lan tỏa tích cực trong nền kinh tế.

Song song với việc nuôi dưỡng các “đầu tàu” lớn, Nghị quyết đặc biệt chú trọng nâng đỡ doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh – vốn chiếm số đông nhưng còn yếu thế. Lần đầu tiên, các chính sách mạnh mẽ được áp dụng để thúc đẩy khối này chuyển mình: bãi bỏ lệ phí môn bài, miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 3 năm đầu cho doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập, đơn giản hóa thủ tục đăng ký kinh doanh, mở rộng tiếp cận vốn (tín dụng vi mô, quỹ khởi nghiệp…) để hàng triệu hộ kinh doanh cá thể bước vào khu vực chính thức.

Mục tiêu cả nước có 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030 hoàn toàn khả thi nếu tạo được làn sóng khởi nghiệp mạnh mẽ từ các cơ sở kinh doanh nhỏ nhờ các chính sách hỗ trợ đột phá này.

Nghị quyết cũng nhấn mạnh xây dựng văn hóa kinh doanh lành mạnh: doanh nghiệp làm giàu chân chính, minh bạch, tuân thủ pháp luật, cạnh tranh lành mạnh; kiên quyết chống nhũng nhiễu, hối lộ. Doanh nhân được khuyến khích phát huy tinh thần dân tộc, trách nhiệm xã hội và tham gia tích cực vào quá trình hoạch định chính sách.

Từ đổi mới nhận thức đến cải cách thể chế, từ hỗ trợ nguồn lực đến thúc đẩy công nghệ – mọi điều kiện cần thiết đã hội tụ đầy đủ để tạo nên xung lực phát triển mới. Nếu triển khai quyết liệt các cam kết này, mục tiêu đưa kinh tế tư nhân trở thành động lực tăng trưởng chủ yếu có thể trở thành hiện thực trong thập kỷ tới. “Chìa khóa” đã trong tay; thành công phụ thuộc vào hành động của cả hệ thống chính trị và cộng đồng doanh nghiệp.