Trung Quốc tiến hành hạ lãi suất, giảm dự trữ bắt buộc

Ngày 20/5, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) đã công bố quyết định hạ một loạt lãi suất chủ chốt, trong bối cảnh đồng nhân dân tệ tăng giá và chiến tranh thương mại với Mỹ tạm lắng dịu, tạo điều kiện để Bắc Kinh nới lỏng chính sách tiền tệ nhằm kích thích tăng trưởng kinh tế.

Theo đó, lãi suất cơ bản cho vay (LPR) kỳ hạn 1 năm giảm 0,1 điểm phần trăm xuống còn 3%, từ mức 3,1% trước đó. Lãi suất LPR kỳ hạn 5 năm cũng giảm xuống 3,5% từ 3,6%. Đây là lần đầu tiên PBOC giảm lãi suất LPR kể từ tháng 10 năm ngoái, khi đó mức giảm là 0,25 điểm phần trăm. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Bắc Kinh tăng cường nỗ lực phục hồi tăng trưởng kinh tế.

Lãi suất LPR, vốn thường áp dụng cho các khách hàng uy tín nhất của hệ thống ngân hàng thương mại, được tính toán hàng tháng dựa trên mức lãi suất đề xuất từ các ngân hàng thương mại gửi lên PBOC. Lãi suất LPR kỳ hạn 1 năm chủ yếu ảnh hưởng tới các khoản vay dành cho hộ gia đình và doanh nghiệp, trong khi lãi suất kỳ hạn 5 năm được coi là mốc tham chiếu cho các khoản vay thế chấp bất động sản.

Song song với động thái trên, nhiều ngân hàng thương mại lớn tại Trung Quốc cũng giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc tối đa 0,25 điểm phần trăm. Mục tiêu của việc này là bảo vệ biên lãi ròng của các ngân hàng, đồng thời tạo điều kiện để giảm các lãi suất chủ chốt khác.

Ông Zichun Huang, chuyên gia kinh tế trưởng tại Capital Economics, nhận định PBOC nhiều khả năng sẽ tiếp tục nới lỏng chính sách tiền tệ trong thời gian tới. Ông dự báo lãi suất cho vay có thể giảm thêm 0,4 điểm phần trăm nữa trước khi kết thúc năm 2025.

Các động thái giảm lãi suất và tỷ lệ dự trữ bắt buộc đều nằm trong gói kích thích kinh tế bằng chính sách tiền tệ được Bắc Kinh công bố đầu tháng 5. Ngoài ra, lãi suất các khoản vay thế chấp nhà do một quỹ nhà nước cấp cũng giảm 0,25 điểm phần trăm trong đợt này.

Bất chấp áp lực giảm giá từ chiến tranh thương mại với Mỹ, tỷ giá đồng nhân dân tệ gần đây duy trì ổn định. Sau khi xuống mức thấp kỷ lục 7,4287 nhân dân tệ đổi 1 USD vào tháng trước, đồng tiền này đã tăng giá 2,8% – theo dữ liệu của LSEG.

Nhà kinh tế Allan von Mehren của Danske Bank đã nâng dự báo tỷ giá nhân dân tệ tại thị trường quốc tế sau 12 tháng lên 7,15 nhân dân tệ/USD, từ mức 7,35 trước đó, dựa trên việc căng thẳng thương mại hạ nhiệt và “quan điểm rõ ràng của Bắc Kinh là muốn giữ ổn định tiền tệ”.

Tuy nhiên, ông Huang cho rằng mức giảm lãi suất hiện tại còn khá khiêm tốn, khó tạo ra động lực mạnh mẽ để thúc đẩy nhu cầu vay vốn và kích thích tăng trưởng kinh tế trên diện rộng. Ông lưu ý “gánh nặng kích thích nhu cầu vẫn đang chủ yếu đặt vào chính sách tài khóa”.

Các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc hiện cũng không có ý định mở rộng chính sách tài khóa ngoài kế hoạch ngân sách đã đề ra cho năm nay, đặc biệt sau khi đạt được thỏa thuận đình chiến thương mại 90 ngày với Mỹ.

Việc Bắc Kinh và Washington đạt thỏa thuận thương mại tạm thời đã khiến nhiều ngân hàng đầu tư lớn nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Trung Quốc năm nay, đồng thời giảm bớt kỳ vọng về các biện pháp kích thích chủ động mới. Ngân hàng Nomura nâng dự báo tăng trưởng GDP quý 2 Trung Quốc lên 4,8% từ 3,7% trước đó, dựa trên các số liệu kinh tế vững vàng trong tháng 4. Nomura cũng nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Trung Quốc cả năm lên 3,7% từ 3,5%, tuy nhiên vẫn thấp hơn nhiều so với mục tiêu “khoảng 5%” mà Bắc Kinh đề ra.

Báo cáo của Nomura cũng cảnh báo nền kinh tế Trung Quốc vẫn đối mặt rủi ro lớn do khủng hoảng bất động sản kéo dài và nguy cơ Mỹ tăng thuế quan trở lại.

Số liệu mới công bố cho thấy giá bán buôn tại Trung Quốc trong tháng 4 giảm mạnh nhất 6 tháng, còn giá tiêu dùng giảm tháng thứ ba liên tiếp, phản ánh sức ép giảm phát kéo dài trong nền kinh tế.

Các chuyên gia nhận định, nếu có thêm các biện pháp kích cầu bằng chính sách tài khóa, Bắc Kinh sẽ triển khai với quy mô nhỏ và tiến độ chậm. Trong báo cáo ngày 19/5, Morgan Stanley cho rằng các biện pháp kích thích bổ sung sẽ “nhẹ hơn và bị trì hoãn do thuế quan đã giảm”. Tuy nhiên, tổng thuế quan mà Mỹ áp lên hàng hóa Trung Quốc hiện vẫn ở mức khoảng 40%, cao hơn nhiều so với mức 11% trước khi ông Donald Trump nhậm chức.

Các nhà kinh tế của Morgan Stanley nhận xét: “Giảm phát có thể kéo dài, xét tới thuế quan còn cao và chính sách chủ yếu chỉ mang tính phản ứng.” Thuế quan cao có thể làm suy yếu nhu cầu của thị trường quốc tế sau một giai đoạn xuất khẩu tăng mạnh trước khi thuế quan có hiệu lực, dẫn đến tình trạng dư thừa công suất trong nước ngày càng nghiêm trọng.

Từ khóa:
kinh tế Trung Quốc,
lãi suất,
thế giới,
Trung Quốc