Kinh tế suy yếu, Nga đứng trước quyết định lãi suất quan trọng

Lạm phát ở mức cao dai dẳng đã khiến Ngân hàng Trung ương Nga (CBR) phải duy trì lãi suất cơ bản ở mức 21% từ tháng 10 đến nay.

Theo Bộ trưởng Kinh tế Nga Maxim Reshetnikov, nền kinh tế Nga đang đối mặt với nguy cơ giảm tốc tăng trưởng. Ông kêu gọi CBR cân nhắc tới thực trạng này, đồng thời xem xét việc lạm phát đã hạ nhiệt khi đưa ra quyết định lãi suất trong cuộc họp chính sách dự kiến diễn ra vào tuần tới.

Lạm phát duy trì ở mức cao đã buộc CBR giữ lãi suất cơ bản ở mức 21% từ tháng 10/2024. Lãi suất cao gây sức ép lớn lên hoạt động đầu tư, trong bối cảnh động lực tăng trưởng kinh tế chủ yếu nhờ chi tiêu quân sự tăng mạnh đang dần suy yếu.

Những năm gần đây, lãi suất cao, chi tiêu ngân sách lớn và hiệu quả hạn chế của các biện pháp kiểm soát vốn đã tạo ra nhiều tác động bất lợi đối với nền kinh tế Nga. Tháng 8/2023, CBR bất ngờ tăng lãi suất thêm 3,5 điểm phần trăm, một động thái ngoài lịch trình thông thường. Quyết định này được đưa ra sau khi Maxim Oreshkin, cố vấn kinh tế khi đó của Tổng thống Vladimir Putin, công khai chỉ trích chính sách tiền tệ nới lỏng của CBR vì làm suy yếu đồng rúp.

Tháng 3/2025, Tổng thống Putin thúc giục các quan chức kinh tế không nên “đóng băng” nền kinh tế bằng cách duy trì chi phí đi vay ở mức cao. Nhiều nhà phân tích nhận định, phát biểu này là tín hiệu kêu gọi CBR bắt đầu chu kỳ nới lỏng chính sách tiền tệ.

Phát biểu tại Hạ viện Nga ngày 26/5, ông Reshetnikov cho biết lạm phát tại Nga những tuần gần đây ở mức 3-4% (điều chỉnh theo cơ sở năm). “Chúng tôi dự báo dữ liệu tháng 5 sẽ tiếp tục theo xu hướng này và mong muốn Ngân hàng Trung ương cân nhắc khi quyết định lãi suất. Nền kinh tế đang đối mặt rủi ro giảm tốc lớn trong bối cảnh hiện tại”, ông nhấn mạnh.

Bộ Kinh tế Nga dự báo lạm phát năm 2025 sẽ ở mức 7,6%, con số được đánh giá là “thực tế”. Theo một tài liệu do Reuters thu thập, một số doanh nghiệp lớn của Nga như Rusal và Gazpromneft đã cắt giảm khối lượng hàng hóa, bao gồm kim loại và sản phẩm dầu mỏ, dự kiến vận chuyển bằng đường sắt. Động thái này phản ánh nhu cầu hàng hóa nội địa giảm sút trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế chậm lại.

Thời gian gần đây, nhiều doanh nghiệp công nghiệp tại Nga phàn nàn về chi phí vay vốn cao. Một số doanh nghiệp đã phải rút lại hoặc thu hẹp quy mô kế hoạch đầu tư.

Bộ Kinh tế Nga dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2025 đạt 2,5%, cao hơn mức dự báo 1-2% của CBR. Trong quý I/2025, GDP của Nga tăng 1,4% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn nhiều so với mức tăng 4,5% của quý trước đó và 5,4% của quý I/2024. Dự báo trước đó của các quan chức chính phủ và các nhà kinh tế là 1,7-1,8%.

Theo kế hoạch, CBR sẽ tổ chức cuộc họp chính sách tiếp theo vào ngày 6/6 tới. Quyết định lãi suất tại cuộc họp này có ý nghĩa quan trọng đối với kinh tế Nga trong thời gian tới, đặc biệt trong bối cảnh xung đột với Ukraine vẫn chưa có dấu hiệu kết thúc.

Từ khóa: kinh tế Nga, Nga, Ngân hàng Trung ương Nga, thế giới, VnEconomy