Học Đầu Tư Chứng Khoán Cho Người Mới Bắt Đầu Từ Con Số 0

Việc học đầu tư chứng khoán cho người mới bắt đầu chưa bao giờ đơn giản. Bởi vì, cần phải có nền tảng kiến thức vững chắc để tránh mắc sai lầm, cải thiện thành quả đầu tư và biến chứng khoán thành kênh đầu tư bền vững.

Qua bài viết này, Trọng Hiếu Capital xin chia sẻ những bước cơ bản người mới cần làm để hiểu rõ bản chất thị trường nhằm xác định lô trình đầu tư rõ ràng từ con số “0”.

01.

Bắt đầu học chứng khoán 
từ nền tảng

Trước khi nghĩ đến việc mua cổ phiếu hay giao dịch kiếm lợi nhuận, người mới cần hiểu nền tảng cốt lõi của đầu tư chứng khoán. Đây là bước quan trọng để tránh rơi vào “bẫy” đầu tư cảm tính hoặc tin đồn không xác thực.

Hiểu rõ chứng khoán là gì

Chứng khoán là  bằng chứng xác nhận quyền sở hữu hợp pháp đối với phần vốn của tổ chức phát hành. Chứng khoán được phân thành các loại sau đây:

• Cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ
• Quyền mua cổ phần
• Quyền chọn mua/bán
• Hợp đồng tương lai
• Nhóm chứng khoán

Đầu tư chứng khoán bao gồm các hoạt động mua, bán, nắm giữ các tài sản tài chính nhằm tạo ra lợi nhuận trong ngắn hạn hoặc dài hạn. Nhà đầu tư cần phải nghiên cứu kỹ lưỡng, theo dõi thị trường và đánh giá rủi ro để đưa ra quyết định đầu tư hiệu quả.

Cách thị trường chứng khoán hoạt động

Thị trường chứng khoán là nơi kết nối giữa doanh nghiệp cần vốn và nhà đầu tư có vốn. Giá chứng khoán biến động dựa trên nhiều yếu tố như:

• Kết quả kinh doanh của doanh nghiệp
• Chu kỳ kinh tế và xu hướng thị trường
• Tâm lý và dòng tiền của nhà đầu tư

Hiểu cách thị trường vận hành sẽ giúp bạn biết khi nào nên tham gia và khi nào nên đứng ngoài.

Nguồn lợi nhuận của quá trình đầu tư chứng khoán

Nhà đầu tư chứng khoán thu được lợi nhuận từ chênh lệch giá mua/bán hoặc “lãi suất” mà tổ chức phát hành chi trả.

Đầu cơ chứng khoán

Hay còn được gọi là “lướt sóng”, là hình thức đầu tư kiếm lời nhanh từ biến động giá chứng khoán trong thời gian ngằn (từ vài phút đến vài tuần). Việc tận dụng sự chênh lệch giá đòi hỏi khả năng phân tích kỹ thuật tốt, ra quyết định nhanh và chịu được rủi ro cao.

Đầu tư dài hạn

Là hình thức mua và nắm giữ cổ phiếu, trái phiếu hoặc chứng chỉ quỹ trong thời gian dài (từ 3 năm đến hơn 10 năm). Nhà đầu tư sẽ bỏ qua những biến động giá trong ngắn hạn để tập trung vào giá trị nội tại và tiềm năng tăng trưởng của cổ phiếu. Lợi nhuận bền vững đến từ khả năng phân tích cơ bản để chọn được doanh nghiệp đầu ngành hoặc có lợi thế cạnh tranh lớn.

Chiến lược đầu tư dài hạn mang lại lợi nhuận lớn khi vừa giảm chi phí giao dịch, vừa tận dụng lợi thế lãi kép giúp tài sản tăng trưởng theo cấp số nhân. Đây là con đường tạo thu nhập thụ động cho phép nhà đầu tư hưởng lợi từ các công ty vững mạnh.

02.

Các kênh đầu tư chứng khoán 
phổ biến

Tùy vào mức độ chấp nhận rủi ro và mục tiêu tài chính, người mới có thể lựa chọn các kênh sau:

Đầu tư cổ phiếu

Chiến lược thường được áp dụng đó là mua vào ở giá thấp và bán ra khi giá cao. Cách đầu tư này mang lại lợi nhuận cao nhưng đi kèm rủi ro lớn vì giá cổ phiếu trong ngắn hạn biến động phụ thuộc nhiều yếu tố khó dự đoán được.

Ngoài ra, nhà đầu tư nắm giữ cổ phiếu còn được nhận cổ tức là tiền mặt hoặc cổ phiếu. Cổ tức cao hay thấp còn tùy vào hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Đầu tư trái phiếu

Trái phiếu đại diện cho khoản nợ tổ chức phát hành mượn để có vốn phục vụ cho hoạt động kinh doanh. Khi phát sinh doanh thu, họ phải trả trái tức cho nhà đầu tư.

Trái tức sẽ được chi trả cùng số vốn ban đầu sau mỗi nửa năm hoặc một năm. Lợi nhuận thu được từ đầu tư trái phiếu thường không cao nhưng vẫn sẽ nhỉnh hơn so với lãi suất tiết kiệm ngân hàng.

Trái phiếu được xem là kênh đầu tư an toàn hơn cổ phiếu vì ít chịu ảnh hưởng từ biến động thị trường. Nhưng không vì thế mà việc đầu tư trái phiếu không có rủi ro. Bởi vì trái phiếu là khoản nợ, nêu nếu doanh nghiệp gặp khó khăn thì sẽ không đảm bảo được việc chi trả đầy đủ.

Đầu tư quỹ mở

Quỹ mở là danh mục bao gồm nhiều cổ phiếu từ nhóm các doanh nghiệp cùng ngành. Đơn vị quỹ có thể được mua, bán trên thị trường chứng khoán như cổ phiếu.

Với danh mục đa dạng, quỹ mở có mức độ rủi ro thấp hơn, nhưng lợi nhuận không cao bằng việc đầu tư từng cổ phiếu riêng lẻ. Lợi nhuận thu được từ quỹ mở chính là lợi nhuận bình quân của các cổ phiếu trong danh mục đầu tư. Đây là lựa chọn phù hợp cho người mới chưa có nhiều thời gian hoặc kinh nghiệm.

03.

Có nên đầu tư chứng khoán
hay không

Câu trả lời ra sao còn phụ thuộc vào mục tiêu tài chính, kiến thức và khả năng chấp nhận rủi ro của mỗi người. Nhìn chung, chứng khoán là kênh đầu tư có tiềm năng sinh lời cao, tính thanh khoản tốt và tạo nguồn vốn đa dạng.

Đi kèm với đó, đầu tư chứng khoản cũng đi kèm với rủi ro đòi hỏi nhà đầu tư mới cần có tư duy đúng và lộ trình rõ ràng. Chứng khoán không phải là con đường làm giàu nhanh, nhưng là công cụ hiệu quả để gia tăng tài sản dài hạn. Ngược lại, nếu tham gia thị trường với tâm lý “đánh nhanh thắng nhanh”, người mới rất dễ thua lỗ và bỏ cuộc sớm.

04.

6 bước đầu tư chứng khoán
từ con số 0

Học đầu tư chứng khoán là một quá trình, bắt đầu tư việc tư duy đúng đến việc thực chiến để biến kiến thức thành kỹ năng thực sự.

Bước 1 – Thức Tỉnh Tư Duy Đầu Tư Chứng Khoán

Người mới cần hiểu rằng đầu tư chứng khoán không phải là trò may rủi. Rất nhiều nhà đầu tư rơi vào vòng xoáy mua đỉnh – bán đáy khi liên tục chạy theo các tin đồn trên thị trường. Nhà đầu tư mới nên ra quyết định dựa trên chiến lược và số liệu nếu không muốn mắc kẹt trong số đông thua lỗ.

Bước 2 – Làm Chủ Chiến Lược Đầu Tư

Khi đầu tư chứng khoán, việc hiệu rõ cách vận hành và chu kỳ thị trường là cực kỳ quan trọng. Khi nhìn ra mô hình thị trường, nhà đầu tư mới quyết định chiến lược ngắn hạn, trung hạn hoặc dài hạn để đi trước số đông.

Bước 3 – Đặt Kỳ Vọng Đầu Tư Đúng Chỗ

Kỳ vọng quá cao là nguyên nhân khiến nhiều người mới thất vọng. Hãy tập trung vào bảo toàn vốn trước, lợi nhuận sau. Nên áp dụng nguyên tắc 80:20 để lập checklist các cổ phiếu ưu tiên để xây dựng danh mục đầu tư.

05.

Lý do bắt đầu học chứng khoán
từ bây giờ

Trong bối cảnh đồng tiền trượt giá liên tục, chứng khoán được xem là một trong những kênh trú ẩn với khả năng chống lạm phát, gia tăng tài sản bền vững và tạo thu nhập thụ động với số vốn linh hoạt. Chứng khoán là tài sản có tính thanh khoản cao cho phép nhà tư xây dựng tự do tài chính dài hạn.

Dưới đây là những lý do vì sao nên học đầu tư chứng khoán ngay từ bây giờ:

• Kênh đầu tư mang lại lợi nhuận cao: Việc nắm giữ chứng khoán sẽ mang lại cho nhà đầu tư khả năng sinh lời vượt trội so với việc gửi tiết kiệm đặc biệt là khi đầu tư vào những doanh nghiệp có tiềm năng tăng trưởng tốt.
• Có thể bắt đầu với vốn khởi điểm nhỏ: Người mới hoàn toàn có thể bắt đầu học đầu tư chứng khoán với số tiền ít từ 1-2 triệu đồng.
• Kênh tạo thu nhập thụ động: Việc nắm giữ chứng khoán mang lại cho nhà đầu tư quyền hưởng lợi nhuận định kỳ từ cổ tức, trái tức.
• Tính thanh khoản tốt: Chứng khoán có thể được bán ra để đổi lấy tiền mặt nhanh chóng.
• Chống lạm phát: Việc đầu tư vào cổ phiếu giúp bảo vệ giá trị tài sản khỏi tình trạng mất giá của đồng tiền.
• Nâng cao kiến thức tài chính: Quá trình học đầu tư chứng khoáng sẽ mang đến kiến thức về tài chính, kinh tế, phân tích doanh nghiệp và quản lý danh mục đầu tư cá nhân.
• Kinh hoạt về thời gian: Nhà đầu tư có thể thực hiện giao dịch chứng khoán bất cứ lúc nào mà không bị giới hạn bởi khung giờ hành chính.

Việc học chứng khoán từ sớm là bước đi chiến lược để tối ưu vốn và xây dựng tương lai tài chính ổn định.

06.

Những sai lầm người đầu tư chứng khoán 
cần tránh

Tư duy sai lầm

• Quá tự tin hoặc sợ hãi: Nhiều nhà đầu tư thường xuyên đưa ra quyết định cảm tính thường mắc sai lầm hoặc bỏ lỡ cơ hội tốt để gia tăng tài sản.
• Chịu tác động bởi đám đông: Việc mua theo xu hướng trong hội nhóm mà không thực hiện phân tích sẽ dẫn đến nắm giữ cổ phiếu rác ở giá cao.
• Tâm lý muốn làm giàu nhanh: “Lướt sóng” bằng cách giao dịch quá mức trong thời gian ngắn sẽ dẫn đến những khoản thua lỗ do mất nhiều phí giao dịch.

Quản lý rủi ro kém

• Sợ cắt lỗ: Loại bỏ những khoản đầu tư kém hiệu quả là cần thiết để tránh thiệt hại thêm nghiêm trọng do “chôn” vốn kéo dài.
• Bắt dao rơi: Mua vào cổ phiếu trên đà giảm sâu vì tin rằng giá đã bắt đáy.
• Sử dụng đòn bẩy quá sớm: Vay mượn để đầu tư chứng khoán khi chưa được trang bị kiến thức đầy đủ khiến thua lỗ nhân đôi khi thị trường đi xuống.
• Đầu tư dàn trải quá mức: Nắm giữ quá nhiều mã cổ phiếu vừa tốn nhiều công sức để quản lý, vừa không mang lại hiệu quả.

Thiếu kiến thức và kỹ năng

• Bỏ qua những phân tích kỹ thuật cơ bản để đánh giá sức khỏe doanh nghiệp.
• Đầu tư theo tin đồn mà không tìm hiểu mô hình kinh doanh và đọc báo cáo tài chính của doanh nghiệp.
• Không có chiến lược cụ thể nên không biết lúc nào nên cắt lỗ hoặc chốt lời.

Thói quen đầu tư không lành mạnh

• Thiếu kiên nhẫn: Chỉ muốn có lợi nhuận ngay lập tức mà không có tầm nhìn dài hạn.
• Xem bảng điện quá thường xuyên: Chỉ những biến động nhỏ cũng làm tâm lý bị dao động dẫn đến những quyết định vội vàng.

Nếu bạn muốn rút ngắn thời gian học, tránh những sai lầm phổ biến và xây dựng nền tảng đầu tư bài bản, hãy tìm hiểu khóa học đầu tư chứng khoán cho người mới bắt đầu với lộ trình bài bản từ A đến Z. Chương trình cung cấp những kiến thức nền tảng giúp bạn tự xây dựng danh mục đầu tư chứng khoán hiệu quả mang đến thu nhập thụ động bền vững.