Không để doanh nghiệp trục lợi chính sách khi được bù trừ lỗ từ bất động sản

Nhiều đại biểu Quốc hội đồng tình với việc cho phép doanh nghiệp được bù trừ lãi từ kinh doanh bất động sản với lỗ từ các mảng hoạt động khác, tuy nhiên cần xây dựng các tiêu chí chặt chẽ để tránh gian lận và trục lợi chính sách.

Ngày 12/5, Quốc hội đã thảo luận về Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi). Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp không được phép bù trừ lãi từ hoạt động kinh doanh bất động sản, chuyển nhượng dự án với lỗ từ các lĩnh vực kinh doanh khác khi xác định thu nhập tính thuế. Quy định này nhằm đảm bảo đóng góp ngân sách nhà nước từ các khoản lợi nhuận lớn trong lĩnh vực bất động sản và chuyển nhượng dự án.

Tuy nhiên, dự thảo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi) đã đề xuất mở rộng quy định này nhằm tháo gỡ vướng mắc và tạo sự công bằng giữa các doanh nghiệp kinh doanh bất động sản với các đơn vị khác.

Ông Mai Văn Hải, Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa, đồng ý với đề xuất cho phép doanh nghiệp bất động sản được bù trừ lỗ. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh cần có điều kiện, tiêu chí cụ thể để tránh tình trạng doanh nghiệp chủ động tạo ra lỗ nhằm giảm thuế, trục lợi chính sách và phải xử lý nghiêm các hành vi gian lận liên quan đến bù trừ lỗ sai quy định.

Đồng quan điểm, ông Phạm Văn Hòa, đại biểu tỉnh Đồng Tháp, cho rằng nhiều doanh nghiệp hoạt động đa lĩnh vực, trong đó bất động sản có lãi còn các mảng khác bị lỗ. Nếu không cho phép khấu trừ sẽ thiếu hợp lý, đồng thời đề nghị bổ sung các quy định phòng ngừa để đảm bảo khách quan giữa các doanh nghiệp.

Trước đó, trong báo cáo giải trình, tiếp thu dự thảo luật của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cơ quan này cũng bày tỏ lo ngại về rủi ro khi thực hiện chính sách bù trừ lỗ, vì doanh nghiệp có thể lợi dụng để làm giảm nghĩa vụ thuế trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản và chuyển nhượng dự án đầu tư. Doanh nghiệp có thể chủ động hạch toán lỗ để hưởng lợi từ chính sách.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ cần đánh giá tác động kỹ lưỡng và chịu trách nhiệm khi thực hiện nhằm loại trừ rủi ro, tránh bị lợi dụng chính sách và ảnh hưởng đến nguồn thu từ lĩnh vực bất động sản.

Dự thảo luật cũng bổ sung quy định về chuyển lỗ của doanh nghiệp. Theo đó, các công ty có lỗ (bao gồm cả đơn vị chuyển nhượng quyền hoặc dự án thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản) được phép chuyển khoản lỗ này sang năm sau và trừ vào thu nhập tính thuế. Thời gian được chuyển lỗ tối đa là 5 năm.

Ông Đào Chí Nghĩa, Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP Cần Thơ, cho biết thực tế nhiều doanh nghiệp cố tình báo lỗ để trốn thuế, nhưng việc xử lý còn khó khăn và chưa kịp thời. Ông đề xuất cần bổ sung tiêu chí cụ thể hơn về chủ thể này để tránh trục lợi chính sách. Ngoài ra, ông Nghĩa cho rằng thời gian chuyển lỗ tối đa 5 năm là quá dài và cần điều chỉnh để tránh việc doanh nghiệp lợi dụng chuyển lỗ làm giảm thu nhập tính thuế. Điều này sẽ buộc các doanh nghiệp kinh doanh kém phải nỗ lực cải thiện tình hình.

Liên quan đến ưu đãi thuế, theo dự thảo luật, mức ưu đãi 15-17% không áp dụng với thu nhập từ chuyển nhượng vốn bất động sản, dự án đầu tư và khai thác tài nguyên quý hiếm. Ông Nghĩa cho rằng, thu nhập từ chuyển nhượng vốn, quyền tham gia dự án đầu tư không được hưởng ưu đãi thuế sẽ cản trở hoạt động mua bán sáp nhập, tái đầu tư trong bối cảnh xu hướng này ngày càng phổ biến. Ông đề nghị mở rộng ưu đãi thuế cho các loại hình bất động sản công nghiệp, logistics, khu công nghiệp công nghệ cao cũng như chuyển nhượng vốn trong trường hợp tái cấu trúc doanh nghiệp.

Anh Minh