Bộ Tài chính nghiên cứu áp thuế 20% trên lãi chuyển nhượng nhà đất

Bộ Tài chính đang nghiên cứu phương án tính thuế 20% trên giá trị chênh lệch giữa giá mua và giá bán bất động sản, tương tự như thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành.

Tại báo cáo phục vụ chất vấn gửi Quốc hội, Bộ Tài chính cho biết trong quá trình sửa đổi Luật Thuế thu nhập cá nhân, cơ quan này đang nghiên cứu lựa chọn giữa hai phương pháp tính thuế chuyển nhượng bất động sản nhằm phù hợp với thực tế thị trường, tối ưu số thuế thu nhập cá nhân nộp vào ngân sách Nhà nước.

Cụ thể, hai phương pháp được xem xét gồm: tính trên thu nhập chịu thuế (giá bán trừ tổng chi phí liên quan đến bất động sản chuyển nhượng) hoặc áp dụng mức thuế suất chung trên tổng giá chuyển nhượng.

Theo Bộ Tài chính, việc lựa chọn phương pháp tính thuế sẽ phụ thuộc vào cơ sở dữ liệu liên quan đến các giao dịch chuyển nhượng bất động sản. Trong trường hợp có thể xác định chính xác giá mua và chi phí liên quan, thuế sẽ được tính trên lãi với mức thuế suất đề xuất là 20%, tương đương với mức thuế thu nhập doanh nghiệp hiện nay khi tổ chức, doanh nghiệp chuyển nhượng bất động sản.

Trường hợp không xác định được giá mua và chi phí liên quan, phương pháp tính thuế trên tổng giá chuyển nhượng của cá nhân sẽ được áp dụng, với mức thuế suất dự kiến là 2%.

Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản là một nguồn thu quan trọng trong hệ thống thuế thu nhập cá nhân. Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2007 quy định mức thu với thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản là 25% trên thu nhập (giá bán trừ giá vốn và các chi phí liên quan). Trường hợp không xác định được giá vốn, các chi phí liên quan và không có chứng từ chứng minh, mức thuế phải nộp là 2% giá bán.

Từ năm 2015, theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, mức thu thống nhất là 2% trên giá chuyển nhượng bất động sản.

Tại hội thảo vào tháng 3, PGS.TS Phan Hữu Nghị, Phó Viện trưởng Ngân hàng – Tài chính, Đại học Kinh tế Quốc dân, nhận định cách tính thuế hiện hành còn nhiều hạn chế. Cụ thể, thuế thu nhập cá nhân cho việc chuyển nhượng bất động sản hiện được tính là 2% trên giá trị giao dịch, nghĩa là người bán phải nộp thuế bằng 2% tổng giá trị bất động sản ghi trên hợp đồng chuyển nhượng, không xét đến lãi hay lỗ.

Theo các chuyên gia, phương án 2% trên giá trị giao dịch đơn giản, dễ thu nhưng tạo ra lỗ hổng lớn trong việc kê khai giá bán. Thực tế, người bán thường khai giá chuyển nhượng thấp hơn thực tế để giảm số thuế phải nộp, dẫn tới thất thu cho ngân sách nhà nước và khiến thị trường bất động sản thiếu minh bạch.

Do đó, một số chuyên gia đề xuất chuyển sang đánh thuế 20% trên thu nhập thực tế của người bán. Với trường hợp không có đầy đủ hóa đơn chứng từ để xác định lãi lỗ, có thể áp dụng mức ấn định 1-2% theo bảng giá đất do UBND tỉnh, thành phố quy định. Phương án này được cho là có lợi thế hơn vì phản ánh chính xác thu nhập thực tế.

Tuy nhiên, để thực hiện cách tính thuế này, theo đại diện Ban chính sách – Cục Thuế (Bộ Tài chính), cần xây dựng cơ sở dữ liệu phản ánh đúng giá cả giao dịch của các lần chuyển nhượng. Đồng thời, cần quy định rõ các khoản chi phí được trừ và điều kiện về hóa đơn, chứng từ, giá vốn của bất động sản chuyển nhượng.

Phương Dung