Thương mại Mỹ – EU lớn cỡ nào?
EU là đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ, vượt qua cả Mexico, Canada và Trung Quốc.
Tuần vừa qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa áp thuế quan 50% lên hàng hóa từ Liên minh châu Âu (EU) vào Mỹ từ ngày 1/6, sau đó tuyên bố hoãn đến ngày 9/7. Nếu được thực thi, mức thuế quan này dự kiến sẽ ảnh hưởng lớn đến dòng chảy thương mại giữa hai bờ Đại Tây Dương và có thể đẩy giá nhiều mặt hàng tại Mỹ như ô tô, dược phẩm và linh kiện máy bay tăng cao.
Thâm hụt thương mại hàng hóa lớn giữa Mỹ với châu Âu là một vấn đề khiến ông Trump không hài lòng. Khi công bố ý định áp thuế quan 50% lên hàng hóa châu Âu hôm thứ Sáu tuần trước, ông cho rằng sự thâm hụt đó là không thể chấp nhận. Ông cũng nhận định các đàm phán thương mại giữa Mỹ và EU hiện “không đi đến đâu”.
Trong kế hoạch thuế quan đối ứng mà ông Trump công bố hồi đầu tháng 4, EU bị áp mức thuế 20%. Tuy nhiên, mức thuế này được hạ về mức cơ sở 10% như đối với các quốc gia và vùng lãnh thổ khác trong thời gian 90 ngày, đến ngày 9/7. Việc Tổng thống Mỹ đe dọa áp thuế 50% đối với EU khi đàm phán còn đang diễn ra đã gây bất ngờ lớn.
Quy mô thương mại Mỹ – EU
EU là đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ. Năm 2024, Mỹ đã nhập khẩu khoảng 606 tỷ USD hàng hóa từ EU và xuất khẩu khoảng 370 tỷ USD sang khối này. Sự mất cân bằng thương mại đó là một vấn đề mà ông Trump đặc biệt quan tâm khi tìm cách sử dụng thuế quan để cải tổ ngành sản xuất của Mỹ.
Theo dữ liệu của Cục Phân tích Kinh tế Mỹ (BEA), thương mại hàng hóa và dịch vụ với EU chiếm khoảng 4,9% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Mỹ vào năm 2024. Thương mại với châu Âu thậm chí còn chiếm tỷ trọng lớn hơn trong nền kinh tế Mỹ so với thương mại với Trung Quốc, vốn chỉ chiếm 2,2% GDP của Mỹ trong năm ngoái.
Mỹ nhập khẩu những hàng hóa gì từ EU?
Dược phẩm là mặt hàng xuất khẩu lớn nhất của EU sang Mỹ, đạt tổng kim ngạch 127 tỷ USD vào năm 2024. Châu Âu là nơi đặt trụ sở của nhiều tập đoàn dược phẩm lớn như Bayer và Sanofi. Ngoài ra, một số công ty dược của Mỹ có nhà máy đặt tại Ireland nhờ mức thuế suất thấp. Năm 2024, Ireland xuất khẩu nhiều hàng hóa sang Mỹ hơn cả Ý và Pháp.
Các mặt hàng nhập khẩu hàng đầu khác từ châu Âu vào Mỹ bao gồm ô tô (45,2 tỷ USD) và nhiều loại máy móc khác nhau. Mỹ cũng đã nhập khẩu 5,4 tỷ USD rượu vang và 4,4 tỷ USD nước hoa từ EU trong năm ngoái.
Mỹ xuất khẩu hàng hóa gì sang châu Âu?
Châu Âu là khách hàng lớn mua dầu thô, khí đốt, ô tô, máy bay của Mỹ, cũng như các sản phẩm liên quan đến máu như huyết tương. Năm 2024, Mỹ xuất khẩu 32,3 tỷ USD máy bay và phụ tùng máy bay, cùng 12,4 tỷ USD ô tô sang thị trường EU.
Một lượng lớn ô tô xuất khẩu từ châu Âu sang Mỹ là của các thương hiệu châu Âu như BMW và Mercedes. Ngoài ra, Mỹ là nhà cung cấp lớn trên thị trường huyết tương toàn cầu, với 5,2 tỷ USD sản phẩm liên quan đến máu xuất sang EU trong năm qua.
Vai trò của thương mại dịch vụ
Mỹ có thâm hụt thương mại hàng hóa 235,6 tỷ USD với EU trong năm 2024, nhưng nếu tính cả thương mại dịch vụ, mức thâm hụt thương mại chung giảm xuống còn 161 tỷ USD, theo số liệu của BEA. Việc đo lường kim ngạch thương mại dịch vụ không dễ như với hàng hóa, do các dịch vụ như tư vấn kinh doanh và ngân hàng không đi qua cửa khẩu hay hải cảng.
Năm 2024, Mỹ đã xuất khẩu khoảng 277 tỷ USD dịch vụ sang EU và nhập khẩu 201 tỷ USD dịch vụ từ EU. EU từng phát tín hiệu có thể nhắm vào các công ty công nghệ Mỹ – một nguồn xuất khẩu dịch vụ lớn của Mỹ – để trả đũa thuế quan.
Cuộc chiến thương mại Mỹ – EU trước đây đã kết thúc ra sao?
Năm 2018, trong nhiệm kỳ đầu tiên, ông Trump đã áp thuế 10% với nhôm và 25% với thép nhập khẩu với lý do an ninh quốc gia. EU đáp trả bằng cách áp thuế với hơn 3 tỷ USD hàng xuất khẩu của Mỹ, bao gồm quần jeans, rượu bourbon và xe mô-tô Harley-Davidson.
Năm 2021, chính quyền Tổng thống Joe Biden đạt được thỏa thuận với EU, về cơ bản đã chấm dứt xung đột thương mại giữa hai bên. Theo thỏa thuận này, Mỹ miễn thuế quan đối với một hạn ngạch thép và nhôm từ châu Âu, đổi lại EU cũng dừng việc đánh thuế trả đũa với hàng Mỹ.
Từ khóa: đàm phán thương mại, thuế quan, VnEconomy
