Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Mỹ đang trải qua một giai đoạn điều chỉnh mạnh, quyết định bất ngờ của cựu Tổng thống Donald Trump về việc tạm hoãn phần lớn các mức thuế quan dường như không đủ để đảo ngược xu hướng tiêu cực hiện tại. Theo đánh giá từ Goldman Sachs, nguy cơ sụt giảm sâu hơn vẫn đang tăng lên đáng kể.
Chỉ một ngày sau khi ông Trump tuyên bố sẽ tạm dừng hầu hết các khoản thuế quan trong 90 ngày, đồng thời áp dụng mức thuế phổ quát 10% đối với hàng nhập khẩu, thị trường đã lập tức phản ứng. Dù phiên giao dịch hôm thứ Tư ghi nhận mức tăng ấn tượng, thì ngay trong ngày hôm sau, đà tăng đã bị thu hẹp một cách đáng kể. Các chuyên gia của Goldman Sachs cho rằng, rủi ro điều chỉnh giảm vẫn đang ở mức “cao”, bất chấp hành động tạm thời của chính quyền.
Mô hình định lượng rủi ro suy giảm cổ phiếu của Goldman Sachs – vốn dựa trên nhiều chỉ báo kinh tế và tài chính – đã ghi nhận mức xác suất sụt giảm vượt ngưỡng 35%, cả trong khung thời gian ba tháng và mười hai tháng. Đây là một tín hiệu rõ rệt cho thấy chỉ số S&P 500 vẫn còn nhiều khả năng lao dốc trong thời gian tới, đặc biệt là khi xét đến bối cảnh vĩ mô đầy bi quan mà các nhà kinh tế học của ngân hàng này đã mô hình hóa.
“Thông thường, khi xác suất vượt mức 35%, đó là tín hiệu mạnh cho thấy thị trường chứng khoán đang đứng trước rủi ro suy giảm nghiêm trọng,” nhóm phân tích của Goldman viết. “Lịch sử cho thấy, khi xác suất này cao, tỷ suất sinh lời trong tương lai thường giảm xuống đáng kể, đồng thời nguy cơ chứng khoán điều chỉnh sâu cũng tăng lên.”
Một loạt các yếu tố đang đè nặng lên triển vọng của thị trường. Đầu tiên là sự suy yếu của các chỉ báo tăng trưởng hàng đầu trong nền kinh tế Mỹ. Đặc biệt đáng chú ý là hoạt động sản xuất đang có xu hướng suy giảm, với số đơn hàng mới và chỉ số sản lượng đều giảm trong tháng Ba, theo báo cáo từ Viện Quản lý Cung ứng Mỹ (ISM).
Bên cạnh đó, mức độ biến động trên thị trường cũng vẫn còn cao. Chỉ số CBOE Volatility Index (VIX) – được mệnh danh là “thước đo nỗi sợ hãi của Phố Wall” – dù đã giảm nhẹ kể từ khi ông Trump ban hành các mức thuế trả đũa, vẫn đang ở mức cao hơn nhiều so với đầu năm.
Trong khi đó, sự bất định về chính sách tiếp tục là nỗi ám ảnh đối với giới đầu tư. Theo dữ liệu từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), chỉ số US Economic Policy Uncertainty Index đã đạt đỉnh 992 trong tháng này và chỉ vừa mới lùi về 689 – vẫn là mức rất cao nếu so với tiêu chuẩn lịch sử.
Goldman Sachs cảnh báo, xác suất sụt giảm sâu vẫn chưa đạt đỉnh. Các nhà phân tích của ngân hàng này nhấn mạnh: “Chừng nào mô hình xác suất chưa ghi nhận đỉnh rõ ràng, thì rủi ro điều chỉnh sâu vẫn ở mức cao trong ngắn hạn. Đáng chú ý là quy mô sụt giảm hiện tại không làm giảm xác suất điều chỉnh tiếp theo.”
Mặc dù Goldman Sachs đã rút lại dự báo suy thoái kinh tế sau động thái tạm ngưng thuế quan của ông Trump, ngân hàng này vẫn đánh giá xác suất nền kinh tế Mỹ rơi vào suy thoái trong vòng 12 tháng tới lên đến 45%. Đây là mức đáng lưu ý, đặc biệt trong bối cảnh niềm tin tiêu dùng và đầu tư đang suy giảm do môi trường chính sách thiếu ổn định.
Trước đó, nhóm phân tích của Goldman đã từng đưa ra kịch bản thị trường giảm sâu, trong đó chỉ số S&P 500 có thể tụt xuống mức 4.600 điểm. Điều này tương đương với mức giảm thêm 13% so với mốc hiện tại và giảm đến 25% so với đỉnh cao lịch sử ghi nhận hồi tháng 2. Những con số này không chỉ đơn thuần là dự báo, mà là lời cảnh tỉnh đối với các nhà đầu tư đang kỳ vọng vào sự phục hồi nhanh chóng.
Trong vài tuần qua, lo ngại xoay quanh chính sách thuế quan đã phủ bóng đen lên Phố Wall, khiến giới đầu tư liên tục điều chỉnh danh mục. Các ngân hàng lớn như Goldman Sachs, Barclays và RBC đã đồng loạt hạ dự báo tăng trưởng thị trường chứng khoán Mỹ, nêu rõ chiến tranh thương mại là một trong những lực cản chính đối với giá cổ phiếu.
Sự thay đổi chính sách bất ngờ từ chính quyền cũ – chuyển từ các mức thuế trả đũa sang thuế quan phổ quát 10% – dường như không mang lại hiệu quả ổn định như kỳ vọng. Một mặt, nó có thể giúp đơn giản hóa hệ thống thuế quan, nhưng mặt khác, vẫn tạo ra áp lực lớn lên các nhà nhập khẩu và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Bên cạnh đó, tình hình tăng trưởng toàn cầu cũng đang trong trạng thái mong manh. Việc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) gần đây hạ dự báo tăng trưởng toàn cầu là một chỉ báo rõ nét cho thấy hệ thống kinh tế đang chịu nhiều lực cản hơn so với giai đoạn hậu đại dịch. Trong bối cảnh đó, mọi biến động chính sách từ nền kinh tế lớn như Mỹ đều tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ.
Dù vậy, các nhà phân tích vẫn để ngỏ khả năng thị trường có thể ổn định nếu các tín hiệu vĩ mô dần trở nên tích cực hơn. Chẳng hạn, nếu Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) kiểm soát tốt lãi suất và lạm phát được đưa về mức mục tiêu, niềm tin thị trường có thể sẽ được khôi phục phần nào.
Bài viết trên phản ánh rõ mối liên hệ giữa chính sách thương mại, rủi ro thị trường và tâm lý nhà đầu tư – một chuỗi phản ứng dây chuyền có thể định hình lại toàn cảnh tài chính toàn cầu trong những tháng tới. Dù những biến động hiện tại có thể khiến thị trường tạm thời trượt dốc, giới chuyên gia vẫn tin rằng sự thích nghi linh hoạt từ cả nhà đầu tư và cơ quan điều hành sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc định hình tương lai thị trường tài chính.
