Không chờ Mỹ, EU và Anh công bố loạt biện pháp trừng phạt mới với Nga
Liên minh châu Âu (EU) và Anh ngày 20/5 đã công bố một loạt biện pháp trừng phạt bổ sung nhằm vào Nga, bất chấp việc Mỹ chưa cùng tham gia.
Quyết định này được đưa ra chỉ một ngày sau cuộc điện đàm giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin mà không đạt được kết quả đột phá. Hiện chưa có dấu hiệu về một thỏa thuận ngừng bắn ngay lập tức giữa Nga và Ukraine, cũng như việc Washington sẽ tăng cường áp lực với Nga thông qua các biện pháp trừng phạt mới.
Theo các quan chức EU và Anh, các biện pháp trừng phạt mới tập trung vào “đội tàu bóng tối” – bao gồm các tàu chở dầu và công cụ tài chính giúp Moscow né tránh tác động từ các biện pháp trừng phạt trước đây, như mức trần giá dầu 60 USD/thùng. EU và Anh cũng đang xem xét việc hạ thấp hơn nữa mức trần giá dầu, trong bối cảnh giá dầu thô toàn cầu đã giảm đáng kể.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nhấn mạnh trên mạng xã hội Telegram: “Các biện pháp trừng phạt là rất quan trọng và tôi hiểu rõ nhất tầm quan trọng của việc thực thi chúng đối với kẻ gây chiến.” Ông cũng bày tỏ mong muốn Mỹ cùng tham gia các nỗ lực này và khẳng định vai trò của Washington trong tiến trình hòa bình tại Ukraine.
Động thái của EU và Anh diễn ra trong bối cảnh Mỹ chưa có động thái tương ứng, dù các lãnh đạo châu Âu liên tục kêu gọi chính quyền Trump phối hợp nếu Nga không chấp nhận ngừng bắn. Phát biểu bên lề cuộc họp với các ngoại trưởng EU tại Brussels ngày 20/5, Bộ trưởng Ngoại giao Đức Johann Wadephul cho biết: “Chúng tôi đã nhiều lần làm rõ rằng mong muốn lớn nhất từ Nga là một lệnh ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện. Vì Nga không chấp nhận, chúng tôi buộc phải phản ứng. Chúng tôi cũng hy vọng Mỹ sẽ không dung thứ cho hành động của Nga.”
Tại Nhà Trắng cùng ngày, Tổng thống Trump cho biết ông đang cân nhắc một số biện pháp nhưng chưa công bố chi tiết. Trong cuộc điện đàm kéo dài 2 tiếng với ông Putin đầu tuần này, nỗ lực thúc đẩy thỏa thuận ngừng bắn 30 ngày của ông Trump đã không đạt được kết quả. Sau cuộc điện đàm, ông Trump khẳng định điều kiện của một thỏa thuận hòa bình sẽ do chính Nga và Ukraine đàm phán, dù trước đó từng cam kết sẽ chấm dứt chiến tranh tại Ukraine trong 24 giờ nếu đắc cử. Thông điệp này khiến Ukraine và các đồng minh lo ngại về triển vọng hòa bình.
Ngày 19/5, khi được hỏi về lý do chưa áp đặt trừng phạt bổ sung để thúc đẩy Nga chấp nhận thỏa thuận, ông Trump cho rằng điều này có thể làm tình hình xấu đi và ảnh hưởng tới cơ hội đạt được thỏa thuận. Tuy nhiên, ông cũng để ngỏ khả năng áp dụng biện pháp này trong tương lai.
Sau cuộc điện đàm với lãnh đạo Nga, ông Trump cho biết đã trao đổi với ông Zelensky và các lãnh đạo châu Âu rằng Nga và Ukraine sẽ bắt đầu đàm phán ngay lập tức về điều kiện ngừng bắn – một tiến trình mà phía Moscow nhận định sẽ mất nhiều thời gian. Với sự thúc đẩy của ông Trump, ngày 16/5 vừa qua, Nga và Ukraine đã có cuộc đàm phán trực tiếp đầu tiên sau hơn 3 năm, nhưng chưa đạt được thỏa thuận nào về ngừng bắn.
Về triển vọng hòa bình tại Ukraine, Thủ tướng Italy Giorgia Meloni cho biết Vatican sẵn sàng đăng cai các vòng đàm phán tiếp theo giữa Nga và Ukraine. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết ông Putin vẫn chưa nhận được nhượng bộ thực sự nào từ Mỹ để khởi động đàm phán, trong khi các biện pháp trừng phạt của Washington với Moscow vẫn đang được duy trì.
Ông Rubio nhấn mạnh: “Tổng thống Trump tin rằng nếu đe dọa trừng phạt vào lúc này, phía Nga sẽ ngừng đối thoại. Việc duy trì đối thoại và thúc đẩy Nga vào bàn đàm phán là điều quan trọng.”
Trong khi đó, Ukraine khẳng định sẵn sàng cho một lệnh ngừng bắn ngay lập tức để tiến hành đàm phán chấm dứt chiến tranh. Tuy nhiên, các lãnh đạo châu Âu cho rằng việc Nga kiên quyết đàm phán trước khi ngừng bắn cho thấy Moscow chưa thực sự sẵn sàng chấm dứt xung đột.
Bà Ursula von der Leyen, Chủ tịch Ủy ban châu Âu, cho biết một gói trừng phạt bổ sung đang được chuẩn bị. “Đã đến lúc cần tăng áp lực lên Nga để đạt được thỏa thuận ngừng bắn”, bà nhấn mạnh trên mạng xã hội X.
Lãnh đạo EU và Anh cũng khẳng định không từ bỏ hy vọng sẽ thuyết phục Mỹ cùng tham gia các biện pháp trừng phạt trong thời gian tới.
