Tỷ phú Ray Dalio ra sách mới, cảnh báo nợ công Mỹ: “Vòng xoáy tử thần” đang đến gần?

Qua Rừng Bốc phét kính chào quý vị, hôm nay ngồi cà phê lề đường, Qua lại hóng được chuyện cực hot từ bên kia bán cầu: Anh tỷ phú Ray Dalio vừa xuất bản cuốn sách mới toanh, nghe tên thôi là thấy hết hồn: “How Countries Go Broke: The Big Cycle” (tạm dịch: “Các quốc gia phá sản như thế nào: Chu kỳ lớn”). Qua nói thật, nợ công Mỹ mà còn rối thì thôi, thế giới này chắc phải ăn bánh mì chấm nước mắm sống hết!

Chuyện gì đang xảy ra bên Mỹ?

Trong sách, ông Dalio – chủ lò Bridgewater Associates – khẳng định Chính phủ Mỹ đang đi sát mép vực phá sản. Tình hình nợ công Mỹ đã gần đến điểm “không thể quay đầu”, sắp lọt vào vòng xoáy tử thần nợ nần, có thể kéo theo cả nền kinh tế lớn nhất thế giới vào “nồi lẩu khủng hoảng”.

Chuyện không mới, nhưng năm nay nóng hơn cả mùa hè Sài Gòn

Nhiều chuyên gia, nhà đầu tư như Jamie Dimon (CEO JPMorgan Chase) đã cảnh báo chuyện nợ công và thâm hụt ngân sách ở Washington nhiều năm nay. Nhưng năm nay, tình hình càng căng khi ông Trump ra mấy kế hoạch thuế quan và giảm thuế, khiến thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ lao đao như uống nhầm cà phê pha mắm tôm.

Nhà đầu tư bắt đầu “bán tháo” trái phiếu

Gần đây, lãi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm tăng cao nhất từ 2023. Vì sao? Nhà đầu tư bán tháo, hoặc không thèm mua trái phiếu mới, bắt Chính phủ Mỹ phải trả lãi cao hơn để “dụ dỗ” họ rót tiền. Đúng là “nợ cũ chưa trả, nợ mới đã chồng”, thành ra chính phủ cứ phải phát hành thêm trái phiếu để vá lỗ, mà ai cũng dè chừng không muốn ôm “bom nợ”.

Vòng xoáy tử thần nợ công – nghe thôi đã lạnh gáy

Qua Rừng Bốc phét giải thích cho bà con dễ hiểu: Bộ Tài chính Mỹ cứ phát hành thêm trái phiếu để trả nợ cũ, nhưng càng phát thì càng ít người mua, phải trả lãi cao hơn. Lãi suất tăng kéo theo rủi ro tín dụng, lại càng ít người dám mua, lại phải tăng lãi tiếp… Thế là “vòng xoáy tử thần” đúng nghĩa. Cứ như kiểu vay nóng ở tiệm cầm đồ, trả mãi không hết nợ!

Vì sao dân đầu tư và cả nước Mỹ phải lo sốt vó?

Lãi suất tăng thì doanh nghiệp, người tiêu dùng Mỹ cũng “dính đạn”. Ngân sách eo hẹp, chính phủ không còn nhiều tiền để làm việc lớn, mà nợ công lại chồng chất. Tỷ lệ nợ công trên GDP của Mỹ đã nhảy từ 104% (2017) lên 123% (năm ngoái). Giáo sư Alan Auerbach (UC Berkeley) bảo, đây là mức chưa từng thấy, trừ mấy lần đại khủng hoảng!

Đảng phái Mỹ cãi nhau như mổ bò, không ai chịu quay đầu thuyền

Ông Dalio còn bảo, Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ chưa có dấu hiệu gì là sẽ cùng nhau giải quyết. Thuyền sắp đâm đá mà ai cũng gào lên “quay đầu”, nhưng không ai chịu bẻ lái, thế mới đau đầu!

Qua Rừng Bốc phét chốt hạ

Qua nói nhỏ, tình hình này thì “ngồi uống cà phê cũng phải ôm bụng lo”. Ai ôm trái phiếu kho bạc Mỹ thì nên xem lại, vì mấy ông lớn như Barclays, Moody’s cũng đã nhắc nhở rồi đó! Chưa kể, Trung Quốc, Nhật Bản cũng không còn tha thiết làm chủ nợ lớn của Mỹ nữa.

Bà con nhớ, kinh tế là cái bánh mì, có nhân hay không là do mình chọn. Nhưng bánh mì Mỹ mà hết nhân, thì cả thế giới cũng… đói theo!

Qua Rừng Bốc phét – Nhà đầu tư huyền thoại, chuyên tám chuyện tài chính vĩ mô từ lề đường đến phố Wall!